
Ilustracja AI
Wyobrażona bitwa; teren i pozycje wojsk są interpretacją.
Bitwa
Bitwa pod Wojniczem
3 X 1655
UdokumentowaneArmia szwedzka pokonała wojska koronne pod Wojniczem. Po klęsce położenie obrońców Krakowa stało się trudniejsze.
- Nazwy i warianty
- en Battle of Wojnicz
3 października 1655
Jak przebiegała bitwa
Cztery momenty, które zmieniły wynik starcia.
Podjazd koronny liczący około 600 ludzi starł się ze szwedzką awangardą. Szwedzi odepchnęli go ku polskiemu obozowi.
Jazda prawego skrzydła pod Aleksandrem Koniecpolskim uderzyła na awangardę i zmusiła ją do odwrotu.
Podczas kolejnego starcia polskie chorągwie ścigały przeciwnika i dostały się pod ogień piechoty oraz dragonii ukrytych w obniżeniu terenu.
Szwedzkie lewe skrzydło uderzyło w centrum, a rajtarzy Müllera przeszli wąwozem na polskie tyły. Lanckoroński omal nie trafił do niewoli.
Schemat pokazuje kolejność działań opisaną przez muzeum. Nie jest mapą terenu ani rekonstrukcją dokładnych pozycji oddziałów. Źródło: Muzeum Wojska Polskiego
Mapa wskazuje miejscowość lub obszar wydarzenia; nie odtwarza położenia oddziałów.
Przebieg
Armia szwedzka pokonała wojska koronne pod Wojniczem. Po klęsce położenie obrońców Krakowa stało się trudniejsze.1
Co jeszcze wiemy?
Szwedzki król odciągnął część sił spod obleganego Krakowa, ponieważ armia koronna wciąż mogła zagrozić oblężeniu. Muzeum opisuje poranny polski podjazd, ustawienie około 400 husarzy w centrum i szwedzką piechotę ukrytą w zagłębieniu terenu. Polskie chorągwie wpadły pod jej ogień podczas pościgu; rajtarzy wyszli też na ich tyły wąwozem.1
Dlaczego walczono właśnie tutaj?
Kraków był już oblężony, lecz armia koronna pozostawała w polu. Karol X Gustaw wysłał najpierw około 1700 ludzi Roberta Douglasa na rozpoznanie; Douglas zajął po drodze zamek w Lanckoronie. Sam król wyruszył spod Krakowa 30 września z około 4 tysiącami żołnierzy i obsadził Wiśnicz. Hetmani Stanisław Potocki i Stanisław Lanckoroński, dysponujący według muzeum około 6 tysiącami ludzi, postanowili przyjąć bitwę pod Wojniczem.1
Zwrot w bitwie
O świcie 3 października polski podjazd starł się ze szwedzką awangardą. Jazda Aleksandra Koniecpolskiego, ustawiona na prawym skrzydle, zmusiła ją początkowo do odwrotu. Potem polski atak trafił pod ogień piechoty i dragonów ukrytych w obniżeniu terenu. Gdy szwedzcy rajtarzy obeszli pozycję wąwozem, polski szyk się załamał. Lanckoroński omal nie dostał się do niewoli.1
Skutek większy niż straty
Muzeum Wojska Polskiego podkreśla, że straty obu stron były niewielkie. Klęska miała jednak znaczenie polityczne: obrońcy Krakowa stracili nadzieję na pomoc armii polowej, a część żołnierzy koronnych wkrótce wymusiła na dowódcach przejście na stronę Karola X Gustawa.1
Przypisy
- Bitwa pod Wojniczem, Oś czasu, Warszawa: Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie
Czytaj dalej
Powiązania
Uczestnicy
- Dymitr Jerzy Wiśniowiecki Postać historyczna
Powiązane
- Aleksander Koniecpolski Postać historyczna
- Robert Douglas Postać historyczna
- Stanisław Lanckoroński Postać historyczna
- Wojnicz
- Kraków
- Wiśnicz
Źródła tej strony
- Bitwa pod Wojniczem, Oś czasu, Warszawa: Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie (Instytucja)