Potop.orgHistoria, powieść, film
Jeźdźcy przeprawiają się przez rzekę w pochmurnym krajobrazie.
Ilustracja AI

Wyobrażona przeprawa; pozycje oddziałów są interpretacją.

Bitwa

Klęska pod Nowym Dworem

30 IX 1655

Udokumentowane

Armia szwedzka rozbiła pod Nowym Dworem mazowieckie pospolite ruszenie. Kolejna formacja powołana do obrony kraju nie zdołała zatrzymać najeźdźców.

Redakcja: Potop.orgAktualizacja strony:

Nazwy i warianty
en Defeat at Nowy Dwór

Mapa wskazuje miejscowość lub obszar wydarzenia; nie odtwarza położenia oddziałów.

Walki o przeprawę

Pod Nowym Dworem armia szwedzka pokonała mazowieckie pospolite ruszenie. Nota Muzeum Wojska Polskiego wskazuje 30 września 1655 roku, ale nie opisuje szczegółowo przygotowań ani dowodzenia1.

Artykuł historyczny CKZiU w Mrągowie opisuje szerszy ciąg działań z 20–30 września. Według tego opracowania Szwedami dowodził Gustaw Otto Stenbock, a pospolitym ruszeniem wojewoda płocki Jan Kazimierz Krasiński. Główne polskie siły stały za Narwią; Szwedzi przygotowali most pod osłoną artylerii i 30 września przeprawili oddziały do natarcia2.

Co oznacza data w kalendarium

Data 30 września odnosi się do rozstrzygającego starcia. Przedstawienie całej operacji jako jednego dnia pomijałoby wcześniejsze przygotowanie przeprawy. Szkolne opracowanie podaje również liczebności i straty, ale nie potwierdzamy ich tutaj niezależnie; pozostawiamy je poza opisem2.

Czytaj dalej

Ten epizod należy do pierwszej fazy najazdu. Artykuł Rok 1655 przedstawia szerszy przebieg kampanii, a biografia Stenbocka prowadzi do źródeł o szwedzkim dowódcy. W dziale powieści osobno opisujemy fabułę Sienkiewicza, aby nie utożsamiać jej scen z dokumentacją walk.

Przypisy

  1. Klęska pod Nowym Dworem, Oś czasu, Warszawa: Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie
  2. Bitwa pod Nowym Dworem, Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Mrągowie, 2022-09-20

Kampania: 1655

Źródła tej strony