Benedykt Skytte

Uczony przy królewskim dworze

Benedykt (Bengt) Skytte (1614–1683) pochodził z wpływowej szwedzkiej rodziny urzędniczej. Był dworzaninem królowej Krystyny, urzędnikiem, członkiem rady królestwa i człowiekiem żywo zainteresowanym nauką oraz językami. Jego kariera nie była prostą drogą wojskową: bywał wysyłany z misjami zagranicznymi, a w czasie panowania Krystyny przejściowo utracił jej zaufanie.¹

Rola podczas potopu

Skytte sprzeciwiał się zerwaniu pokoju z Polską, którego chciał Karol X Gustaw. Po rozpoczęciu wojny wypełniał jednak zadania dyplomatyczne monarchy. Razem z Magnusem Gabrielem de la Gardie rozmawiał z litewską szlachtą o poparciu dla Szwecji; w sierpniu był obecny przy rokowaniach z Januszem Radziwiłłem w Kiejdanach. Październikowy układ był rezultatem tygodni takich negocjacji, a nie tylko jednego aktu wojskowej kapitulacji.¹²

Dalsze losy

Rokował również z księciem Kurlandii i przez krótki czas pełnił funkcję gubernatora Estonii. Później podróżował do Niemiec, Francji i Anglii. W tej biografii uderza paradoks: człowiek przeciwny rozpoczęciu wojny stał się jednym z jej negocjatorów.¹

Powieść i film

Negocjacje litewskie stanowią tło scen kiejdańskich u Sienkiewicza. Nie znaleźliśmy potwierdzenia odrębnej roli Skyttego w obsadzie filmu Hoffmana.³