Jerzy Białłozor

Kim był?

Jerzy Białłozor był kanonikiem i kustoszem kapituły katedralnej w Wilnie, a także notariuszem skarbu Wielkiego Księstwa Litewskiego. W czasie wojny z Moskwą i najazdu szwedzkiego występował w rokowaniach dotyczących losu Litwy. Nie był świeckim możnym o imieniu Kazimierz: historyk Henryk Wisner, porównując starsze wydania z oryginałem aktu, wprost koryguje tę pomyłkę.¹

Kiejdany, sierpień i październik 1655

W sierpniu znalazł się wśród sygnatariuszy warunków poddania Litwy królowi Szwecji. Przy ostatecznym układzie z 20 października występował również w imieniu biskupa wileńskiego i duchowieństwa diecezji. Było to politycznie istotne: podpis duchownego mógł sugerować zgodę Kościoła na nowy porządek. Sama kapituła w lutym 1656 roku zakwestionowała jednak jego upoważnienie do działania w jej imieniu. Biskup Jerzy Tyszkiewicz wcześniej odmówił podpisania układu, uznając szwedzkie gwarancje dla katolicyzmu za niewystarczające.¹

Późniejsza kariera i błąd w źródłach

W 1658 roku objął biskupstwo smoleńskie, a w 1661 wileńskie. Dawne kopie aktu podawały „Kazimierza Białozora”, nazywały go archidiakonem i administratorem biskupstwa. Wisner wskazuje, że oryginalny podpis dotyczy Jerzego i określa go jako kustosza. Dlatego ta strona oraz kalendarium używają imienia Jerzy, a stary adres prowadzi tutaj przekierowaniem.¹²

Powieść i film

Jego udział pokazuje kościelny wymiar politycznych decyzji na Litwie, pozostający na uboczu głównej akcji Potopu Sienkiewicza. Nie znaleźliśmy osobnej roli Białłozora w obsadzie filmu Hoffmana.³