Potop.orgHistoria, powieść, film
Scena interpretacyjna inspirowana życiorysem postaci: Jan Adolf.
Ilustracja AI

Wygląd i scena wyobrażone; brak potwierdzonego portretu tej osoby.

Przywódca obcy

Jan Adolf

Postać historyczna

Młodszy brat Karola X Gustawa, naczelny dowódca szwedzkich wojsk w Polsce i Prusach od początku 1656 roku.

Redakcja: Potop.orgAktualizacja strony:

Brat króla, nie tylko krewny

Jan Adolf (1629–1689), książę z dynastii Wittelsbachów, był młodszym bratem Karola X Gustawa. Przed potopem sprawował urzędy dworskie i zarządzał szwedzkimi prowincjami. 3 stycznia 1656 roku otrzymał tytuł naczelnego dowódcy armii szwedzkich w Polsce i Prusach. Stopień pokrewieństwa pomagał mu zdobyć zaufanie króla, ale stanowisko oznaczało też realną odpowiedzialność za rozproszone siły okupacyjne1.

Wiosna 1656 roku

Gdy Karol X Gustaw znalazł się w trudnym położeniu nad Wisłą i Sanem, Jan Adolf skierował na pomoc korpus Fryderyka badeńskiego. Polskie oddziały Stefana Czarnieckiego i Jerzego Sebastiana Lubomirskiego dopadły tę formację pod Warką 7 kwietnia 1656 roku. Król szwedzki nie uzyskał więc wsparcia w zamierzonym czasie, a polskie wojska odniosły ważne zwycięstwo23.

Jan Adolf pozostał ważny również później, gdy Szwecja musiała rozdzielać siły między Polskę, Prusy i wojnę z Danią. Źródła szwedzkie wymieniają go przy dowodzeniu prawym skrzydłem w walkach pod Gnieznem i Warszawą u boku Roberta Douglasa14.

Powieść i film

Postać Jana Adolfa pojawia się w wojskowym tle Potopu, ale powieść nie daje mu osobnej biografii. W filmie Hoffmana nie potwierdzono odrębnej roli księcia w obsadzie56.

Przypisy

  1. Adolf Johan, Svenskt biografiskt lexikon / Riksarkivet
  2. Ludwik Kubala, Wojna szwecka w roku 1655 i 1656, Szkice historyczne, serya IV (Biblioteka Historyczna Altenberga), Lwów; Warszawa: H. Altenberg, G. Seyfarth, E. Wende i Sp.; E. Wende i Sp., 1913
  3. Friedrich VI., Deutsche Biographie / Bayerische Staatsbibliothek
  4. Robert Douglas (Duglas), Svenskt biografiskt lexikon / Riksarkivet
  5. Henryk Sienkiewicz, Potop, Fundacja Nowoczesna Polska (Wolne Lektury), 2009–2010
  6. Potop (1974), Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny

Czytaj dalej

Historia

Powiązania

Powiązane

Źródła tej strony

  • Adolf Johan, Svenskt biografiskt lexikon / Riksarkivet (Opracowanie naukowe)
  • Ludwik Kubala, Wojna szwecka w roku 1655 i 1656, Szkice historyczne, serya IV (Biblioteka Historyczna Altenberga), Lwów; Warszawa: H. Altenberg, G. Seyfarth, E. Wende i Sp.; E. Wende i Sp., 1913 (Opracowanie naukowe)
  • Friedrich VI., Deutsche Biographie / Bayerische Staatsbibliothek (Instytucja)
  • Robert Douglas (Duglas), Svenskt biografiskt lexikon / Riksarkivet (Opracowanie naukowe)
  • Henryk Sienkiewicz, Potop, Fundacja Nowoczesna Polska (Wolne Lektury), 2009–2010 (Źródło pierwotne)
  • Potop (1974), Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny (Instytucja)