Tadeusz Wasilewski

Od Wilna do Warszawy

Tadeusz Wasilewski urodził się w Wilnie w 1933 roku. Po wojnie jego rodzina przeniosła się do Bydgoszczy. Od 1951 roku studiował historię na Uniwersytecie Warszawskim, a cztery lata później rozpoczął tam pracę. Uczył się na seminarium Aleksandra Gieysztora. Badał dzieje Bizancjum, Bałkanów, Rusi i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Z czasem historia nowożytnej Litwy stała się jednym z najważniejszych pól jego pracy.¹²

Dlaczego cytujemy go przy potopie?

Wasilewski napisał dla Polskiego słownika biograficznego życiorys Samuela Kmicica. Ostatnie zdanie biogramu wskazuje żołnierza jako pierwowzór powieściowego Andrzeja Kmicica. To ważny punkt wyjścia, ale biogram pozwala też dostrzec różnice między ich losami: prawdziwy Kmicic sprzeciwił się Januszowi Radziwiłłowi w 1655 roku i nie uczestniczył w obronie Jasnej Góry.³

Badacz opracowywał pamiętniki z XVII wieku, między innymi Diariusz Jana Antoniego Chrapowickiego i Autobiografię Bogusława Radziwiłła. Napisał również biografię Jana Kazimierza i dziesiątki haseł do Polskiego słownika biograficznego. Taka praca z dokumentami pomaga odróżniać świadectwo epoki od późniejszej literackiej opowieści.¹

Poza biblioteką

W latach 1991–1995 Wasilewski był ambasadorem Polski w Bułgarii, kraju, którego dzieje także badał. Zmarł w 2005 roku. Nie był uczestnikiem potopu ani postacią powieści czy filmu; pojawia się tu jako historyk, którego ustalenia wykorzystujemy i poddajemy zwykłej ocenie źródłowej.¹