Potop.orgHistoria, powieść, film
Scena interpretacyjna inspirowana życiorysem postaci: Jan Wejhard Wrzesowicz.
Ilustracja AI

Wygląd i scena wyobrażone; brak potwierdzonego portretu tej osoby.

Dowódca

Jan Wejhard Wrzesowicz

Postać historyczna

Dowódca w służbie szwedzkiej, którego oddział próbował wymusić poddanie Jasnej Góry jeszcze przed nadejściem głównych sił oblężniczych.

Redakcja: Potop.orgAktualizacja strony:

Nazwy i warianty
pl Jan Wrzeszczewicz (pisownia w części polskich źródeł)
pl Jan Weihard Wrzesowicz (wariant imienia)

Przed rozpoczęciem oblężenia

8 listopada 1655 roku pod Jasną Górą pojawił się oddział jazdy pod dowództwem Jana Wejharda Wrzesowicza. Muzeum Wojska Polskiego podaje, że zażądał poddania twierdzy. Zakonnicy odmówili. Główne siły generała Burcharda Müllera przybyły później, 18 listopada1.

Muzeum Narodowe w Warszawie opisuje próbę Wrzesowicza jako połączenie zastraszania i mediacji. To istotne rozróżnienie: pierwsze żądanie pod murami nie było jeszcze wielotygodniowym oblężeniem z ciężką artylerią2.

Nazwisko w źródłach

W polskich opracowaniach spotyka się pisownię „Wrzesowicz” i „Wrzeszczewicz”, a imię bywa oddawane jako „Wejhard” lub „Weihard”. W tej bazie wszystkie te formy odnoszą się do tego samego dowódcy123.

W powieści i na ekranie

Sienkiewicz umieścił go w Potopie jako hrabiego Weyharda Wrzeszczowicza. W filmie Hoffmana postać zagrał Mieczysław Voit. To dobry przykład, dlaczego warianty nazwiska mają znaczenie: widz szukający filmowego „Wrzeszczowicza” może nie znaleźć źródeł używających formy „Wrzesowicz”45.

Przypisy

  1. Oblężenie Jasnej Góry, Kalendarium – Dzieje Oręża Polskiego, Warszawa: Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie
  2. Obrona Częstochowy w 1655 roku, Zbiory Cyfrowe, Warszawa: Muzeum Narodowe w Warszawie
  3. Ludwik Kubala, Wojna szwecka w roku 1655 i 1656, Szkice historyczne, serya IV (Biblioteka Historyczna Altenberga), Lwów; Warszawa: H. Altenberg, G. Seyfarth, E. Wende i Sp.; E. Wende i Sp., 1913, s. 155–156
  4. Henryk Sienkiewicz, Potop, Fundacja Nowoczesna Polska (Wolne Lektury), 2009–2010
  5. Potop (1974), Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny

Strona: Szwecja Faza: Najazd

Czytaj dalej

Powiązania

Uczestniczył w

Źródła tej strony

  • Oblężenie Jasnej Góry, Kalendarium – Dzieje Oręża Polskiego, Warszawa: Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie (Instytucja)
  • Obrona Częstochowy w 1655 roku, Zbiory Cyfrowe, Warszawa: Muzeum Narodowe w Warszawie (Instytucja)
  • Ludwik Kubala, Wojna szwecka w roku 1655 i 1656, Szkice historyczne, serya IV (Biblioteka Historyczna Altenberga), Lwów; Warszawa: H. Altenberg, G. Seyfarth, E. Wende i Sp.; E. Wende i Sp., 1913 (Opracowanie naukowe)
  • Henryk Sienkiewicz, Potop, Fundacja Nowoczesna Polska (Wolne Lektury), 2009–2010 (Źródło pierwotne)
  • Potop (1974), Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny (Instytucja)