Leon Niemczyk

Król szwedzki na ekranie

Leon Niemczyk zagrał Karola X Gustawa¹. Postać ekranowa należy do adaptacji Sienkiewicza; biografia prawdziwego monarchy pozwala sprawdzić jego cele polityczne i działania poza losami Kmicica.

Doświadczenie przed „Potopem”

Niemczyk urodził się 15 grudnia 1923 roku w Warszawie, zmarł 29 listopada 2006 roku w Łodzi¹. Do jego ważnych wcześniejszych ról należą występy w „Pociągu” Kawalerowicza i „Nożu w wodzie” Polańskiego². Nie był więc aktorem zaczynającym karierę przy wielkiej ekranizacji Hoffmana.

Życiorys z policyjnego archiwum

PAP opisuje rękopis sporządzony przez Niemczyka w 1987 roku przy staraniu o pozwolenie na broń. Odnaleziono go w archiwum łódzkiej policji i przekazano Muzeum Kinematografii. W dokumencie aktor opisał egzamin eksternistyczny z 1952 roku i przejście do wyłącznej pracy w filmie od 1979 roku².

To szczególnie interesujący ślad biograficzny: zachował się dokument napisany przez samego aktora do konkretnej sprawy urzędowej. Informacje przytaczamy za opracowaniem PAP, bez twierdzenia, że sami zbadaliśmy rękopis.

Od roli do historii monarchy

Dalszą lekturę prowadzą historyczny Karol X Gustaw, dzieje wojny oraz porównanie filmu z książką. Ekranowa obecność króla nie zastępuje dokumentacji decyzji szwedzkiego dworu.

Kostium i szabla przed „Potopem”

Rola szwedzkiego króla nie była pierwszym spotkaniem Niemczyka z kinem kostiumowym. Wcześniej grał Fulka de Lorche w „Krzyżakach” (1960), Don Avadora w „Rękopisie znalezionym w Saragossie” i hrabiego Lacherenne’a w „Hrabinie Cosel” (1969). Culture.pl odnotowuje również, że przygotowywał układy pojedynków do „Hrabiny Cosel”³. Ta informacja dotyczy filmu Antczaka, nie choreografii walk w „Potopie”.

Praca w rolach drugoplanowych

Niemczyk w wypowiedzi dla „Filmu” z 1985 roku wyjaśniał, że przyjmuje również niepozorne propozycje, bo wierzy w możliwość zrobienia czegoś dobrego ze słabszej roli. Culture.pl przytacza te słowa przy opisie jego licznych epizodów i ról drugoplanowych⁴.